postgraduate-prep/subjects/math/02_导数与微分.md

5.1 KiB
Raw Blame History

笔记记录

要点 01 - 莱布尼兹公式

莱布尼兹公式Leibniz rule用于求两个函数乘积的 n 阶导数,形式类似于二项式定理:


(uv)^{(n)} = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} u^{(k)} v^{(n-k)}

其中:

  • u = u(x), v = v(x) 均为 n 阶可导函数
  • \binom{n}{k} = \frac{n!}{k!(n-k)!} 为二项式系数
  • u^{(k)} 表示 uk 阶导数,v^{(n-k)} 表示 vn-k 阶导数
  • 约定 u^{(0)} = u, v^{(0)} = v

常见函数导数表格

f(x) f'(x) f''(x) f'''(x)
\sin x \cos x -\sin x -\cos x
\cos x -\sin x -\cos x \sin x
\arcsin x \frac{1}{ \sqrt{1-x^2} } \frac{x}{ (1-x^2)^{3/2} } \frac{1+2x^2}{(1-x^2)^{5/2} }
\tan x \sec^2 x 2\sec^2 x \tan x 4\sec^2 x \tan^2 x + 2\sec^4 x
\arctan x \frac{1}{1+x^2} -\frac{2x}{(1+x^2)^2} \frac{6x^2-2}{(1+x^2)^3}
\ln(1+x) \frac{1}{1+x} -\frac{1}{(1+x)^2} \frac{2}{(1+x)^3}

导数在 x=0 处的值

f(x) f'(0) f''(0) f'''(0)
\sin x 1 0 -1
\arcsin x 1 0 1
\tan x 1 0 2
\arctan x 1 0 -2
\ln(1+x) 1 -1 2

要点 02 - 隐函数求导

一阶求导方程

给定函数 F(x,y) = 0

$\frac{dF}{dx} = \frac{\partial F}{\partial x} + \frac{\partial F}{\partial y} \cdot \frac{dy}{dx}$,推导得到 \frac{\partial F}{\partial x} + \frac{\partial F}{\partial y} \cdot \frac{dy}{dx} = 0

二阶或以上求导(以二阶为例)

给定函数方程 A(x,y)\frac{dy}{dx} + B(x,y) = 0


\frac{dA}{dx} \cdot \frac{dy}{dx} + A(x,y)\frac{d^2y}{dx^2} + \frac{dB}{dx} = 0

其中:

\begin{cases} 
\frac{dA}{dx} = \frac{\partial A}{\partial x} + \frac{\partial A}{\partial y} \cdot \frac{dy}{dx} \\ 
\frac{dB}{dx} = \frac{\partial B}{\partial x} + \frac{\partial B}{\partial y} \cdot \frac{dy}{dx} 
\end{cases}$$

**同理可推广至 $n$ 阶**

设 $F(x, y) = 0$ 确定隐函数 $y = y(x)$,对 $x$ 求 $n$ 阶导数:
$$\sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} \frac{\partial^{n-k} F}{\partial x^{n-k}} \cdot \frac{d^k y}{dx^k} = 0$$

即:
$$\frac{\partial^n F}{\partial x^n} + \binom{n}{1} \frac{\partial^{n-1} F}{\partial x^{n-1} \partial y} \cdot \frac{dy}{dx} + \cdots + \frac{\partial F}{\partial y} \cdot \frac{d^n y}{dx^n} = 0$$

可解出:
$$\frac{d^n y}{dx^n} = -\frac{1}{\frac{\partial F}{\partial y}} \left( \frac{\partial^n F}{\partial x^n} + \sum_{k=1}^{n-1} \binom{n}{k} \frac{\partial^{n-k} F}{\partial x^{n-k} \partial y} \cdot \frac{d^k y}{dx^k} \right)$$

---

#### 参数方程求导

参数方程设定为 $\begin{cases} x = \phi(t) \\ y = \psi(t) \end{cases}$

$\frac{dy}{dx} = \lim_{\Delta x \to 0} \frac{\Delta y}{\Delta x} = \lim_{\Delta t \to 0} \frac{\Delta y / \Delta t}{\Delta x / \Delta t} = \frac{dy/dt}{dx/dt} = \frac{\psi'(t)}{\phi'(t)}$

$\Delta t \to 0$ 时 $\Delta x \to 0$。

#### 二阶及高阶参数方程求导

$\frac{d^2y}{dx^2} = \frac{d(\frac{dy}{dx})}{dx} = \frac{d(\frac{dy}{dx})/dt}{dx/dt} = \frac{\psi''(t)\phi'(t) - \psi'(t)\phi''(t)}{(\phi'(t))^3}$

### 要点 03 - 曲率

#### 曲率定义

曲率是曲线的切线方向相对于弧长的变化率,表示经过单位弧长时转过多少角度,定义为:

$$\kappa = \frac{d\theta}{ds}$$

其中:
- $\theta$ 是曲线的切线与水平方向的夹角(切线角)
- $s$ 是曲线的弧长

#### 直观理解

对于圆来说,曲率是恒定的:
- 半径为 $R$ 的圆,其曲率为 $\kappa = \frac{1}{R}$
- 半径越小,曲率越大,弯曲越厉害

#### 计算公式

对于常见的曲线来说,其一般形式可以经过如下方式求得:

\begin{aligned} \tan \theta &= \frac{dy}{dx} \ \frac{d}{dx}\left(\tan \theta\right) \cdot \frac{d\theta}{dx} &= \frac{d^2y}{dx^2} \ \frac{d\theta}{dx} &= \frac{\frac{d^2y}{dx^2}}{1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2} \ \kappa &= \frac{d\theta}{ds} \ &= \frac{d\theta / dx}{ds / dx} \ &= \frac{\frac{d^2y}{dx^2}}{\left[1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2\right]^{3/2}} \ \end{aligned}



#### 参数方程形式

对于参数方程:

\begin{cases} x = x(t) \ y = y(t) \end{cases}



其一般形式可以通过以下方式求解:

\begin{aligned} \frac{dy}{dx} &= \frac{dy / dt}{dx / dt} \ &= \frac{y'}{x'} \

\frac{d^2y}{dx^2} &= \frac{d}{dx}\left(\frac{dy}{dx}\right) \ &= \frac{d\left(\frac{dy}{dx} \right) / dt}{dx / dt} \ &= \frac{d\left(\frac{y'}{x'} \right) / dt}{dx / dt} \ &= \frac{\frac{y''x' - y'x''}{(x')^2}}{x'} = \frac{y''x' - y'x''}{(x')^3} \

\kappa &= \frac{\frac{d^2y}{dx^2}}{\left[1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2\right]^{3/2}} \ &= \frac{\frac{y''x' - y'x''}{(x')^3}}{\left[1 + \left(\frac{y'}{x'}\right)^2\right]^{3/2}} \ &= \frac{y''x' - y'x''}{(x')^3} \cdot \frac{(x')^{3}}{(x'^2 + y'^2)^{3/2}} \ &= \frac{y''x' - y'x''}{(x'^2 + y'^2)^{3/2}} \end{aligned}



### 知识点
- 莱布尼兹公式
- 隐函数存在定理
- 隐函数求导法则
- 参数方程求导
- 曲率的定义
- 曲率圆与曲率半径